فرهوشي يا فروهر يکي از کهنترين سمبولهاي ایرانی در جهان است كه بسیار شگفتانگيز و سرشار از دانش و فرهنگ و خرد ميباشد. با اندوه فراوان بايد گفت كه بسياري از ماايرانيان از ويژگيهاي آن نا آگاه هستيم. قدمت آن بيش از 4000 سال تخمين زده شده است. تاريخچه فرهوشي يا فروهر به پيش از زايش زرتشت، پير و فيلسوف خرد و فرهنگ و دانش جهان باز ميگردد كه شايد اين مفاهيم توسط زرتشت روي آن تعريف شده باشد. سنگ نگارههاي پادشاهان هخامنشي در کاخهاي پارسه و سنگ نگارههاي پادشاهان ساساني، همه پوشيده از اين تصوير است. جالب است بدانيم كه تک تک نگارههاي اين نشان داراي مفاهيم ويژه و دانشي است. ازاين رو، براي آگاهي بيشتر خوانندگان، به تشريح اين ويژگيها پرداخته ميشود.
1 - قرار دادن چهره پيرمرد سالخورده دراين نگاره، اشاره به شخص نيکوکار و يکتاپرستي دارد که رفتار و ظاهر مرتب و پسنديدهاش سرمشق و الگوي ديگر مردمان بوده است و ديگران تجربيات وي را ارج مينهادند.
2 - دست راست نگاره به سوي آسمان دراز شده است.اين اشاره به ستايش "دادار هستي" و خداوند يكتا دارد.
3 – چنبرهاي (حلقهاي) در دست چپ نگاره وجود دارد که نشان از بستن عهد و پيمان بين انسان و خدا. انساني كه همواره خداي يگانه را ستايش ميکند و در همه امور او را ناظر بر کارهاي خود ميداند. گذشتهنگاران، حلقههاي ازدواجي که بين جوانان رد و بدل ميشود را برگرفته شده از همين چنبره ميدانند و آنرا يک سنت ايراني ميپندارند که به جهان صادر شده است.
4 – بالهاي کشيده شده در دو طرف نگاره، اشاره به تنديس پرواز به سوي پيشرفت و ترقي در ميان انسانها است. به اين معنا كه سرانجام او رسيدن به دادار هستي ميباشد.
5 - سه قسمتي که روي بالها به صورت طبقهبندي نشان داده شده است، به سه دستور: پندار نيك، گفتار نيك و كردار نيك پيوند ميخورد. بيشک ميتوان گفت تا ميليونها سال ديگر نيز اين سه فرمان جاودانگي خود را نگه خواهد داشت.
6 - در ميان کمر، يک چنبره (حلقه) بزرگ قرار گرفته شده است که اشاره به " دايره روزگار" و جهان هستي دارد. توجه بايد كرد كه تا پيش از قرن ۱۲-۱۳ و نظريات كپلر، كپرنيك و گاليله اروپاييان و شايد كل جهان چنين نگاهي به كائنات نداشتند.
7 - دو رشته از چنبره (حلقه) به پايين آويزان شده است که نشان از دو عنصر باستاني ايران دارد . سمت راست "سپنته مينو" (سوق دهنده بهشت)، همان نيروي خدايي است. سمت چپ، "انگره مينو" (سوق دهنده دوزخ) که نشان از نيروي شر و اهريمني دارد. فلسفه قرار گرفتن انسان در ميان دو نيروي خير و شر، مبين آزادگي در آفرينش و اختيار انسان در گزينش مسير است. لا اكراه فيالدين قد تبين رشد و منالغي نابودي
8 – در انتهاي لباس پيرمرد سالخورده باستاني باز هم سه طبقه بنا گذاشته شده است که اشاره به کردار نيک، گفتار نيک و پندار نيک دارد. پس تنها و زيباترين راه و روش نيک زندگي کردن و به کمال رسيدن از ديد پديدآورنده اين نشان (احتمالا اشو زرتشت)، همين سه فرمان است.
چنين ويژگيهايي امروزه در سرتاسر گيتي مورد پذيرش است. اميد به روزي كه انسان با آويزه گوش قرار دادن اين گزارهها، جهت رستگاري و رسيدن به كمال، آنها را در زندگي خود به كار گيرد.
گردآوري و تدوين: دكتر اسفنديار دشمنزياري
منابع:
www.bbc.co.uk/persian/iran/2009/01/090107_si-farvhar-movie.shtml
www.cloob.com/club/article/show/clubname/patogh/articleid/39631
www.persianminds.com/post-4.aspx
www.hakhamaneshian.ir/fravahr.htm
