آوای شاهپور: کازرون

  مقدمه:

اصولا آگاهي از تاريخ يك منطقه مي‌تواند دلبستگي مردم و متولدين آن منطقه را بيشتر كند و ضمن از بين بردن خودفراموشي، آنها را با خود آشتي دهد. بخش شاهپور زادگاه نگارنده است. هر جا باشد به آن افتخار مي‌كند. پس گذري به تاريخ اين ديار سرسبز و جاودانه مي‌تواند روح تازه‌اي در كالبد امثال من ساكن غربت بدمد. اميدوارم همشهريان گرامي استفاده لازم را ببرند.

این نوشته پیش از این نیز توسط اینجانب تحت عنوان شاپور در فرهنگ دهخدا در همین وبلاگ به آدرس داده شده در پایان همین پست آورده شده است.

                                                      دشمن زياري

تعريف

نام یکی از دهستان‌های چهارگانه بخش مرکزی شهرستان کازرون است.

حدود، موقعيت اقليمي و جغرافيايي

حدود و مشخصات آن به قرار زیر است: از شمال ارتفاعات چنار شاهيجان و سلبيز و نودان، از جنوب کوه کمارج و دهستان حومه، از خاور ارتفاعات دوان، از باختر ارتفاعات ناحیه ماهور و ميلاتي. موقعیت آن جلگه و دامنه است و رودخانه شاپور از وسط دهستان می‌گذرد. این دهستان در شمال باختر بخش واقع است. هواي آن گرم و مالاريايي است. آب مشروب و زراعتی آن از رودخانه شاپور و چشمه و قنات است.

محصولات كشاورزي و شغل و زبان و مذهب مردم

محصولات آن عبارت است از: غلات، برنج، تریاک و محصولات صيفي. شغل اهالی زراعت است. زبان مردم شهر، فارسی و شیعه دوازده امامی اند از بیست و پنج آبادی تشکیل شده است.

جمعيت و روستاهاي مهم

نفوس آن در حدود 4300 تن است و قراء مهم آن عبارتند از: اردشیری، تل گاوک، جدس، حسين آباد، خداآباد، زنگنه. خرابه‌هاي شهر شاپور و غار معروف آن در این دهستان است (فرهنگ جغرافیائی ایران ج 7).

در شاپور چنانکه مقدسی گوید، ده نوع عطر روغنی به عمل می‌آمد: عطر بنفشه، عطر نیلوفر، عطر نرگس، عطر کارده، عطر سوسن، عطر زنبق، عطر مورد، عطر مرزنجوش، عطر بادرنگو، عطر بهار نارنج و به کشورهای مشرق زمین فرستاده می‌شد. (ترجمه سرزمین‌هاي خلافت شرقی ص 315).

آثار باستاني

بزرگترین حجاری ساسانی در شاپور است که اندکی خارج از جاده شیراز به بوشهر قرار دارد. (تاریخ صنایع ایران ص 105).و رجوع به ترجمه مقدمه ابن خلدون ص 118، مجمل التواريخ و القصص ص 2، 32، 32 ح ، 39، 84، 337، ابن اثیر ج 1 ص 134 و شاپور بن اردشیر و رجوع به بيشابور شود.

 روستاهای شاپور                                  

خداآباد

دهي است از دهستان شاپور، بخش مرکزی شهرستان کازرون فارس .این ده در 17هزارگزي شمال باختری کازرون و يک هزار شوسه کازرون به فهليان ، در جلگه واقع است . آب و هواي آن آب و هواي مناطق گرمسیری و مالاريايي است و بدانجا 174 تن سکنه شيعي مذهب و فارسی زبان سکونت دارند. آب آن از چشمه و محصول آن غلات و برنج و صيفي و شغل اهالی زراعت است . (از فرهنگ جغرافيايي ایران ج).

برج سوخته

دهي از دهستان شاپور بخش مرکزی شهرستان کازرون .سکنه آن 137 تن است . (از فرهنگ جغرافيايي ایران ج 7)

عمویی

دهي است از دهستان شاپور بخش مرکزی شهرستان کازرون . 190 تن سکنه دارد. آب آن از رودخانه شاپور و محصول آن غلات و صيفي است . (از فرهنگ جغرافيايي ایران ج 7).

دریس

دهي است ازدهستان حومه بخش مرکزي شهرستان کازرون . واقع در 10هزارگزي شمال باختري کازرون کنار راه شوسه کازرون به بوشهر، با 464 تن سکنه . آب آن از قنات و رودخانه شاپور تامين مي شود. (از فرهنگ جغرافيايي ايران ج 7)

حسین آباد

ده کوچکي است از دهستان جزء بخش مرکزي شهرستان کازرون واقع در 58 هزارگزي جنوب خاور کازرون . داراي 45 تن سکنه مي‌باشد. (فرهنگ جغرافيايي ايران ج 7).

تل گاوک (تل کوهک کنونی)

دهي از دهستان بخش مرکزي شهرستان کازرون است که 113 تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافيايي ايران ج 7).

جدس دره

دو فرسخ و نيم ميانه شمال و مغرب کازرون است .

شاه سلطنه (اسلام آباد کنونی)

دهي از دهستان شاپور بخش مرکزي شهرستان کازرون. داراي 113 تن سکنه. آب آن از رودخانه شاپور. محصول آن غلات و صيفي است. (از فرهنگ جغرافيايي ايران ج 7)

 گچ خران

دهي از دهستان شاپوربخش مرکزي شهرستان کازرون، 1900گزي شمال باختري کازرون و 1000 گزي شوسه کازرون به بوشهر. جلگه، گرمسيري، مالاريائي و سکنه آن 129 تن. آب از رودخانه شاپور. محصول آن غلات، ترياک و صيفی .  جاتشغل اهالي زراعت است و راه مالرو دارد. (از فرهنگ جغرافيايي ايران ج۷ ).

صدرآباد

دهي از دهستان شاپور بخش مرکزي شهرستان کازرون 17000گزي شمال باختر کازرون، بين شوسه شيراز به بوشهر و کازرون به فهليان، جلگه، گرمسير و مالاريائي. سکنه 145 تن. آب از رودخانه شاپور. محصول غلات و ترياک و صيفي جات. شغل اهالي زراعت و راه مالرو دارد. (از فرهنگ جغرافيايي ايران ج7).

فتح آباد

دهي است از دهستان شاپور بخش مرکزي شهرستان کازرون، که در 21هزارگزي شمال باختري کازرون و سه هزارگزي شمال شوسه کازرون به بوشهر قرار دارد. جلگه اي معتدل و داراي 113 تن سکنه است. آب آنجا از رودخانه شاپور تامين مي‌شود. محصول عمده اش غلات و صيفي و شغل اهالي زراعت است. راه مالرو دارد. (از فرهنگ جغرافيايي ايران ج ۷)

 زنگنه

دهي از دهستان شاپور است که در بخش مرکزي شهرستان کازرون واقع است و 295 تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافيايي ايران ج۷)

        منبع: همین وبلاگ، پنجشنبه بیست و ششم مهر 1386 و ساعت ۲:۵۶ کلیک کنید 

                         گردآوري و تدوين: دكتر اسفنديار دشمن زياري